Informacje
Niemiecka ekspansja
Niemiecka ekspansja gospodarcza na Bliskim Wschodzie budziła niepokój nie tylko polityków i przemysłowców brytyjskich, lecz i rosyjskie sfery polityczno-gospodarcze bojące się niemieckiej konkurencji. Sfery militarne dążyły do opanowania Konstantynopola, zwanego Carogrodem. Rosjanie dążyli tez do włączenia do Rosji Galicji wschodniej – zjednoczenia Ukraińców z Rosją.
Po klęsce w wojnie z Japonią 1904-05, przystąpiono do reorganizacji armii rosyjskiej. Wierzono że Rosja będzie w stanie odegrać się. Minister spraw zagranicznych Sazonow był zwolennikiem polityki wojennej, a oprócz niego także – w. Książe Mikołaj Mikołajewicz, gen. Januszkiewicz, naczelnik sztabu generalnego.
Opcja proniemiecka
Przeciwko nim występowali ci rosyjscy politycy którzy byli wojnie przeciwni i związani z orientacją proniemiecka. Wśród nich był były minister, zaś następnie członek rady państwa Durnowo, który w memoriale z r. 1914 ostrzegał Mikołaja II przed polityka wojenną. Uważał on że należy zaczekać aż antagonizm niemiecko- brytyjski rozwinie się i osłabi oba narody, których potęga leży w interesie Rosji. Jeśli Rosja wmieszałaby się czynnie w tę walkę, spadnie na nią największy ciężar wojny. Ich zdaniem Rosja nie była gotowa do wojny a jej przemysł był słabo rozwinięty, armia niedostatecznie uzbrojona i sieć kolejową była rzadka. Poza tym wojna wymusiłaby na Rosji poruszenie sprawy polskiej i Rosja nawet jeśli wygra wojnę, utraci polskie ziemie zarówno w przypadku wygranej jak i przegranej w tej wojnie. Przyłączenie wschodniej Galicji może rozbudzić ukraiński separatyzm i stworzyć nowe ognisko konfliktu
Durnowo radził carowi nawet zerwanie porozumienia z Wielką Brytanią i dążenie do przymierza rosyjsko-niemiecko-francuskiego uważając że car, autor traktatu z Bjoerko ten pomysł zaakceptuje. Większość rosyjskiego społeczeństwa uważała jednak że zwycięska wojna może udaremnić np. wybuch rewolucji.
Zachety Ententy
Do wojny zachęcała też Rosjan gotowość dwóch mocarstw – Wielkiej Brytanii i Francji. Rosyjski sztab dawno już porozumiał się z francuskim. Linia kolejowa Siedlce – Bołogoje została zbudowana na zlecenie sztabu francuskiego. W 1913 r. spotami się dwaj dowódcy: rosyjski – Żyliński i francuski – Joffre. Francuzi nie godzili się na to by Rosjanie opróżnili lewy brzeg Wisły dla wyrównania linii obronnej, lecz skłonili ich do skoncentrowania w pobliżu Warszawy wielkich mas wojskowych i do podjęcia zaraz na początku wojny wyprawy na Prusy wschodnie i wszczęcia działań wojennych na wielką skalę 16 dnia po ogłoszeniu mobilizacji.
Tak Rosja wkraczała w rok 1914.